|
|
|
Uçuk Nedir?
Uçuk genellikle dudak, ağız ve burun delikleri çevresinde
çıkan Herpes simplex adı verilen virüsün sebep olduğu
hastalıktır.
Uçuk Ciddiye Alınması Gereken Bir Sağlık
Sorunu mudur?
Yapılan araştırmalar, dünya nüfusunun %80'inin
yaşamları boyunca en az bir defa uçuk geçirdiğini
göstermektedir. Günümüzde Türkiye'de her yıl 8 milyon
kişinin uçuk nedeniyle sıkıntı ve acı çektiği tahmin
edilmektedir.
Uçuğun Belirtileri ve Oluşum Evreleri
Nelerdir?
-
Uçuk çıkacak bölgede
0-24 saat önceden gıdıklanma, karıncalanma, kaşınma,
yanma, sızlama hissedilir.
-
Bunu o bölgenin kızarması, şişmesi ve
daha sonra da içi sıvı dolu kabarcıkların ortaya çıkışı
izler. Bu kabarcıklar konuşurken, gülerken, yiyip
içerken acı ve ızdırap verir.
-
Kabarcıklar patlayarak ülserler oluşur
ve bu dönemde uçuk cok ağrılıdır.
-
Zamanla kuruyup çatlar, sızıntı yapar ve
açılarak görüntüyü bozan çirkin bir yara haline gelir.
-
Kabuklanma başladığında uçuk küçülmeye
başlar.
-
İyileşme döneminde uçuk üstünde oluşan
kabuk düşer, yerine kuru ve gergin bir doku oluşur.
Uçuk
Bulaşıcı mıdır? Nasıl Bulaşır?
Uçuk, ön belirtileri ile açık yaranın kapanması süresi
arasında bulaşıcıdır. Uçuğu olan bir kişinin kullandığı
havlu, bardak, çatal, kaşık vb. eşyalarla ve uçuklu kişinin
öpmesi sonucu bulaşır. Eğer uçuğa dokunulursa yüzün diğer
bölümlerine, göze ve vücudun diğer bölgelerine (genital
bölge gibi) de bulaştırılabilir.
Dikkat ! Uçuk Bulaşıcıdır.
Uçuk virüsü (Herpes simplex) ile insan genellikle ilk defa
küçükken (0-5 yaş) tanışır. Uçuğu olan aile bireylerinden
birinin "Sevgi dolu" öpücüğü sonucunda uçuk virüsü vücuda
girer. Çoğunlukla farkedilmeyen küçük kızarıklıklar şeklinde
ortaya çıkar; ağız içi, diş etleri ve dudaklar (gingivostomatit)
enfekte olur. Ama kimi hassas bünyelerde ciddi enfeksiyonlar
şeklinde de görülebilir. Tıbbi yayınlar arasında uçuklu bir
kişiden bulaşan virüs sonucu yeni doğan ölümlerine ait
vakalar vardır.
|
- Uçuğa dokunulmamalıdır. Dokunulursa eller çok iyi
yıkanmalıdır.
- Uçukluyken kesinlikle gözlere dokunmaktan
kaçınılmalıdır. Bayanlar makyajlarını temizlerken dikkat
etmelidir.
- Özellikle bebekler, çocuklar ve diğer insanlar
öpülmemelidir, yakın temastan kaçınılmalıdır.
- Uçuklu insanın kullandığı havlu, bardak, çatal, kaşık
vb. eşyalar ayrılmalı ve başkalarının kullanmasına izin
verilmemelidir.
- Uçuk ve uçuk yarasının kabuğu ile oynanmamalıdır.
(Parmaklara uçuk virüsü bulaştırılır, aynı zamanda uçuk
yarasına da diğer mikroplar bulaştırılmış olur)
Uçuk Neden Nükseder / Tekrarlar?
Uçuğa neden olan Herpes simplex virüsü vücuda girip ilk
enfeksiyonunu yaptıktan sonra o bölgeye yakın sinir düğümüne
yerleşir ve uçuk oluşmasını tetikleyen faktörler devreye
girene, yani vücudun zayıf düştüğü ana kadar orada kalır.
Uçuk Oluşumunu Tetikleyen Faktörler
Nelerdir?
- Stres
- Ateş, soğukalgınlığı, grip
- Aşırı güneş ışınları ve ultraviyole ışınlar
- Hormonal değişimler (hamilelik, adet dönemi)
- Aşırı yorgunluk ve uykusuzluk
- Dişe yapılan müdahaleler (diş çekimi dolgu vb.)
- Diğer enfeksiyonlar
- Aşırı alkol
Uçuktan Nasıl Korunulur?
Öncelikle uçuğun nüks etmesine sebep olan durumlardan
sakınmak gerekir.
- Strese bağlı olarak gelişiyor ise; stresimizi
azaltacak gevşeme tekniklerini öğrenmek.
- Yorgunluk ve uykusuzluk sebep ise; dinlenmek ve iyi
uyumak.
- Güneş sebep oluyor ise; dudaklar için koruyucu krem ya
da yüksek koruma faktörlü güneş yağı kullanmak ve şapka
ile yüzü güneşten korumak gerekir.
Tüm alınan önlemlere rağmen uçuk yine de nüksedebilir. Ön
belirtiler (karıncalanma, kaşınma, yanma, sızlama)
hissedildiğinde o noktaya kısa aralarla bir antiviral krem
uygulamak gerekir. Uçuk ya hiç çıkmayacaktır ya da çıksa
bile hafif seyredecektir.
Eğer bağışıklık sisteminiz zayıfsa veya sıklıkla uçuk
geçiriyorsanız doktorunuzla görüşerek antiviral tabletlerden
koruyucu olarak yararlanılabilinir.
Uçuktan uzak kalabilmek için sağlıklı beslenmek de önemli.
Yapılan araştırmalar bazı yiyeceklerin uçuk oluşumunu
azaltırken, bazılarının da uçuğun tekrarlanmasını
kolaylaştırdığını göstermektedir. Araştırmacılar diyet
yapanlarda uçuk virüsünün harekete geçmemesi için Lisin
içeren besinleri almalarını, Arjinin içeren besin
maddelerinden de uzak durmalarını önermektedirler. Bu amaçla
diyetlerde Lisin içeren tavuk, patates, süt, bira mayası,
fasulye ve balık besinleri alınmalı, Arjinin içeren
çikolata, yer fıstığı, bira, üzüm, mısır gevreği gibi
yiyeceklerden uzak kalınmalı. |
|
|
 |
|
 |
|
|